5 maart 2026

SPV podcast Onderweg: Aan tafel met…Dirk de Wachter

In de serie ‘Aan tafel met….’ gaat Richard Touw in gesprek met personen die direct of indirect beleidsmatig invloed hebben. Hoe kunnen we deze input gebruiken om onze positie te versterken?

In deze aflevering van de SPV podcast Onderweg bezoeken Richard Touw, Bert Wijnmaalen en deze keer ook Eelco Dessauvagie de bekende Vlaamse psychiater en Dirk de Wachter in zijn huiskamer in Antwerpen. Het gesprek draait om de essentie van de psychiatrie: het zoeken naar verbinding met de ander en het belang van het verhaal achter de mens. De Wachter, die zichzelf ook omschrijft als narratief therapeut, benadrukt dat we mensen niet mogen reduceren tot labels of DSM-afkortingen. Hij streeft ernaar de mens achter de diagnose te blijven zien en probeert dit ook over te dragen aan zijn medewerkers.
Een cruciaal onderdeel van zijn werkwijze is de inzet van ervaringsdeskundigen in zijn teams. Hij merkt dat hun aanwezigheid een subtiele maar belangrijke verandering teweegbrengt: in teamvergaderingen wordt er milder en met meer respect over patiënten gesproken. Hoewel De Wachter door zijn vele verantwoordelijkheden als supervisor en academicus minder vaak zelf “de boer opgaat” voor huisbezoeken, blijft hij hechten aan het persoonlijke contact. Hij ziet iedere patiënt die bij zijn dienst in zorg komt persoonlijk voor een kennismaking, omdat hij mensen in de ogen wil hebben gekeken.
De Wachter reflecteert in de podcast ook op de huidige maatschappij, die hij in zijn boek Borderline Times omschrijft als verhard en geïndividualiseerd. Tegenover deze verharding plaatst hij het concept van de filosoof Levinas: ‘het kleine goede’. Dit staat voor de onverwoestbare medemenselijkheid en de bereidheid om er voor de ander te zijn, zelfs in de meest extreme omstandigheden of bij bezuinigingen in de zorg. In de sociale psychiatrie is volgens hem ‘barmhartige tijd’ essentieel: geduldig, hoopvol en verbonden aanwezig zijn zonder direct alles te willen invullen of oplossen.
Het gesprek krijgt een persoonlijke wending wanneer De Wachter vertelt over zijn eigen ernstige ziekte en ongunstige prognose. Ondanks zijn vermoeidheid blijft het luisteren naar het verdriet van mensen zijn belangrijkste drijfveer en roeping. Hij pleit ervoor dat hulpverleners niet de rol van ‘oplosser’ aannemen, maar door te luisteren de ander uitnodigen om zelf gedachten en oplossingen te vormen. De sleutel om dit werk vol te houden ligt volgens hem in de onderlinge verbinding en steun tussen collega’s, vrienden en geliefden.

Boeken van Dirk de Wachter.

Wil je SPV Podcast Onderweg ook uitnodigen? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail ons⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠!
Presentatie en realisatie: Richard Touw. Opname en edit: Bert Wijnmaalen. Social design: Eelco Dessauvagie.