16 maart 2026

SPV blogspot Marja: Meer dan een diagnose

Ik ben Marja Bos, begonnen als verpleegkundige in de verslavingszorg en nu werkzaam als SPV op de polikliniek bipolaire stoornissen van het Universitair Centrum Psychiatrie in Groningen (onderdeel van het UMCG). Daarnaast ben ik gastdocent bij de Hanzehogeschool in Groningen, voor de minor Sociale Psychiatrie. Ik hou van mooie verhalen en schrijven is voor mij een fijne manier om na te denken over wat ik meemaak, zowel in mijn werk als daarbuiten. Door mijn blogs probeer ik die twee werelden met elkaar te verbinden.

Het UMCG is een opleidingsplek dus regelmatig krijg ik van co-assistenten de vraag of ze aanwezig mogen zijn bij een consult. Een mooie kans voor mij om aan mensen die vooral medisch worden opgeleid, de sociaal psychiatrische kant te laten zien. Zo was een co-assistente aanwezig bij een gesprek met een man die eigenlijk doorlopend in een waanwereld leeft.

Bekend met een schizo-affectieve stoornis, bipolaire type en een waanstoornis, grootheidstype. Een diagnose, een classificatie, hoe je het ook noemt, het beschrijft maar een klein stukje van wie deze man is. Een paar woorden die heel veel zeggen en tegelijk ook eigenlijk niets. Het betekent dat deze man al jaren in zorg is, dagelijks medicatie inneemt en heeft ervaren dat, wanneer hij hier mee stopt, dit snel leidt tot een ontregeling en vaak ook tot een opname, al dan niet gedwongen.

Het betekent dat hij ideeën heeft die op zijn zachts gezegd bijzonder zijn. Maar er is meer, hij geeft mij een kijkje in zijn wereld, heel voorzichtig. Hij twijfelt regelmatig aan zijn eigen ideeën maar kan ze niet loslaten. Tegelijk merkt hij dat hij sociale interactie heel ingewikkeld vindt. Hij vindt zichzelf raar en voelt het als andere mensen dit ook vinden. Hij is geen gevaar voor zichzelf, niet voor zijn omgeving. Hij zorgt voor zijn eigen inkomen, veroorzaakt geen overlast. De ideeën die hij heeft nemen veel ruimte in in zijn leven, maar het lukt hem ook om goed voor zichzelf te blijven zorgen.

De gesprekken met mij helpen hem om het evenwicht hierin te bewaren. Ik probeer hem te laten zien, dat veel van wat hij ervaart in sociale interactie, gebaseerd is op aannames en moedig hem aan om mensen te vragen wat ze bedoelen. Ik ontken zijn ideeën niet maar hij weet dat ik geloof dat hij ze geloofd. Dat is voor hem voldoende. Ik mag kritische vragen stellen. Soms krijg ik daar direct antwoord op, soms ook pas een maand later omdat hij er over na wil denken. Soms vraagt hij mij waarom ik een bepaalde vraag stel.

Tegelijk verlies ik het belang van de medicatie niet uit het oog en vraag regelmatig of hij zijn medicatie inneemt. Ik bespreek ook de risico’s die er zijn als hij hiermee zou stoppen.

We hebben het over de zelfzorg; hoe kan hij voorkomen dat hij zich helemaal mee laat slepen in zijn gedachten en niet meer goed voor zichzelf zorgt. Eten, drinken, slapen, sporten, middelengebruik. Het komt allemaal voorbij in de gesprekken en ik vind het mooi dat ik de sociaal psychiatrische kant van de zorg op deze manier ook aan andere disciplines kan laten zien.

De co-assistente vroeg of ze dit als casus mocht bespreken met andere co-assistenten. Ik begreep later dat er een mooie discussie uit ontstaan was over wat je allemaal aan interventies zou kunnen inzetten. Maar moet je dat willen? Ik stelde haar de vraag: wie heeft er last van dat deze man zo zijn leven leeft.

Het antwoord was:  niemand.

 

a

 

naar alle SPV blogspot

5 maart 2026

SPV podcast Onderweg: Aan tafel met…Dirk de Wachter

Lees meer
16 februari 2026

SPV blogspot Gerard: De ziel van het vak

Lees meer
9 februari 2026

SPV blogspot Annemarie: Wat zegt onderzoek over de effectiviteit van online therapie?

Lees meer