SPV blogspot Annemarie: Wat zegt onderzoek over de effectiviteit van online therapie?

Annemarie Cusinello, sociaal psychiatrisch verpleegkundige bij het gebiedsteam Lelystad Oost van GGZ Centraal.

De afgelopen jaren is online therapie sterk in opkomst. Wat begon als een noodoplossing tijdens de coronapandemie, is inmiddels een volwaardig onderdeel van de ggz-praktijk. Ook ik werk regelmatig via beeldbellen en zie de voordelen in van deze manier van behandelen. Maar wat zegt wetenschappelijk onderzoek eigenlijk over de effectiviteit van online therapie? Werkt het echt even goed als een face-to-face gesprek?

Onderzoek wijst op gelijke effectiviteit
Steeds meer studies laten zien dat online therapie, met name cognitieve gedragstherapie (CGT), even effectief kan zijn als therapie in fysieke aanwezigheid. Dit geldt bijvoorbeeld bij angststoornissen, depressie en posttraumatische stressstoornis (PTSS). Een meta-analyse gepubliceerd in The Lancet laat zien dat online CGT vergelijkbare resultaten boekt op het gebied van symptoomvermindering, behandeltevredenheid en therapietrouw.

De kracht van toegankelijkheid
Een van de grote voordelen van online therapie is de toegankelijkheid. Patiënten hoeven niet te reizen, waardoor drempels verlaagd worden. Ook mensen die kampen met angst, mobiliteitsproblemen of wonen in afgelegen gebieden kunnen makkelijker hulp krijgen. In mijn praktijk merk ik dat patiënten die eerder afhaakten vanwege praktische belemmeringen, nu wél kunnen deelnemen aan het behandeltraject.

Relatie tussen behandelaar en patiënt blijft cruciaal
Een veelgehoorde zorg is: gaat de therapeutische relatie niet verloren achter een scherm? Onderzoek laat zien dat dit afhangt van hoe de behandeling wordt vormgegeven. Een empathische houding, actief luisteren en goede non-verbale signalen zijn ook digitaal mogelijk – al vraagt het soms extra bewustwording. In mijn ervaring blijven betrokkenheid en verbinding prima overeind, mits je als behandelaar digitaal net zo aanwezig bent als in de spreekkamer.

Niet voor iedereen geschikt
Online therapie werkt niet voor elke patiënt of elke problematiek. Sommige mensen hebben behoefte aan fysieke nabijheid, of vinden het lastig zich open te stellen via een scherm. Bij complexe psychiatrische problematiek of crisissituaties is face-to-face contact vaak onmisbaar. Ook dat komt terug in de onderzoeken: maatwerk blijft essentieel.

Tot slot
Online therapie is geen tijdelijke trend, maar een blijvende aanvulling op de ggz. De wetenschap bevestigt wat ik in de praktijk ervaar: als het goed wordt ingezet, kan online therapie net zo effectief zijn als fysieke gesprekken. Het vraagt wel om bewust handelen, afstemming en oog voor wie er tegenover je zit – digitaal of niet.

Therapie werkt als er verbinding is. En die verbinding, die maken we samen – ook via het scherm.

 

Bronnen:

https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366%2824%2900404-8/abstract?utm_source

https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(20)30256-X/fulltext?utm_source

 

naar alle SPV blogspot