20 juli 2026

SPV blogspot Mirella: Terugvallen afl.9

Mijn naam is Mirella Carfora. Ik ben werkzaam als SPV bij GGZ-NHN voor de teams persoonlijkheids- en eetstoornissen. Daarnaast ben ik ook consulterend naar cliënten en medewerkers van de teams ADHD en het jong volwassenen team (JOVO). De klachten van deze groep cliënten zijn multi complex en een vaak voorkomende coping is middelengebruik of een gedragsverslaving.

Terugval. Vertel je cliënt: ‘baal onderzoek en leer ervan. Het brengt je naar de volgende stap in je herstel’

Terugvallen
“Ja, ik weet het niet…”
Ze blijft stil en richt haar gedachten naar binnen na mijn vraag over hoe de alcohol haar leven weer binnengeslopen is.
Ze zit tegenover mij en de spreekkamer ruikt sterk naar alcohol. Ze zegt verbaasd te zijn over mijn vraag. Ze had zich niet gerealiseerd dat de alcohol te ruiken was. Ze had slechts een klein feestje gehad.
Een terugval. Cliënten nemen zich voor dat het nooit meer mag gebeuren. Ze willen zich nooit meer zo depressief, psychotisch of manisch voelen. Op een bepaald moment realiseren ze zich dat het anders moet en dat stoppen daarvoor noodzakelijk is. Soms gaat het kort goed, soms lang. Tot dat ene moment. Het ervaren van te veel spanning. Het verslaafde brein komt direct met een oplossing: het oude coping mechanisme.
Ons lijf en ons brein willen maar één ding: zo snel mogelijk van de spanning af. Niet langer die onrust voelen. Het fluistert de oplossing in: “Eén drankje kan toch wel? Eén snuifje kan toch geen kwaad? Morgen stop je gewoon weer, toch?”
Als dat niet lukt, volgen vaak boosheid, verdriet, schaamte en moedeloosheid. De verlamming. En dat is zo jammer, want wat de cliënt zich vaak niet realiseert, is dat je van een uitglijder of terugval veel kunt leren.

Terugvalanalyse
In gesprek richt je je op het effect. Erken kort het vermeende voordeel van het middel en richt je vervolgens vooral op de nadelen ervan.
Onderzoek samen met de cliënt de aanloop naar de terugval. Een hulpmiddel hierbij is het zogenaamde G-schema. Welke gedachten speelden een rol? Welke gevoelens waren van invloed?
Verken samen welke tegenwerpingen of helpende gedachten in een vergelijkbare toekomstige situatie steun kunnen bieden. Welke vaardigheden zou de cliënt kunnen inzetten?
Vergroot met behulp van motiverende gespreksvoering niet alleen de motivatie, maar vooral ook het inzicht en de zelfreflectie. Kijk hierna samen vooruit.

Stel de vraag:
“Stel dat je iets zou willen veranderen, wat zou dan de eerste stap kunnen zijn?”

Motivatiecirkel van Prochaska en DiClemente

6 juli 2026

SPV blogspot Marja: De kwetsbaarheid van ouderschap

Lees meer
2 juli 2026

SPV podcast Onderweg: Mentale gezondheidsnetwerken, het verkennend gesprek.

Lees meer
19 juni 2026

SPV podcast Onderweg: In opleiding 2. SPV-studenten groeien zichtbaar in regie en samenwerking.

Lees meer